24 MART DÜNYA TÜBERKÜLOZ (VEREM) GÜNÜ
Bilindiği gibi her yıl 24 Mart “ Dünya Tüberküloz (Verem) Günü “ olarak kabul edilmiştir. Her yıl 24 Mart Dünya Tüberküloz gününde tüberküloz hakkında toplumsal farkındalığı arttırmak amacıyla çeşitli faaliyetler gerçekleştirilmektedir.
Tüberküloz (verem); soluduğumuz hava ile akciğerlere giren Tüberküloz basilinin (mikrobunun) yol açtığı, asıl olarak akciğerlerde yerleşen fakat kan ve lenf yolu ile tüm vücuda dağılabilen mikrobik bulaşıcı bir hastalıktır.
Dünyada her yıl yaklaşık 9 milyon kişi verem hastalığına yakalanmakta ve her 1,7 milyon insan bu hastalıktan ölmektedir. Türkiye’de 2007 yılı verilerine göre Verem Savaşı Dispanserlerinde kayıtlı 19.694 Verem hastası vardır. Bu hastaların % 63’ü erkek,%37’si kadındır. Hastaların %70’inde akciğer tüberkülozu varken ,%30’unda akciğer dışındaki organlar (Lenf bezleri, plevra, kemik, böbrek, beyin vb.) tutulmuştur. Verem mikrobu, hasta insanlardan öksürme ve hapşırma ile ortama yayılan mikrobun solunum yolu ile alınması sonucu bulaşır. Tedavi olmayan her hasta yılda 10-15 kişiye hastalığı bulaştırmaktadır. Verem hastalığı belirtileri; halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, çocuklarda kilo alamama gece terlemesi gibi genel yakınmalar görülür. Bunun dışında öksürük, balgam, öksürükle kan tükürme, göğüs-sırt-yan ağrısı, nefes darlığı gibi akciğer şikâyetleri yanında ateş de ortaya çıkar. İki üç haftadan uzun süren öksürükte veremden şüphelenmek gerekir. Tüberküloz en çok evsizler, kötü beslenenler, alkol alanlar, böbrek yetmezliği yaşayanlar ve hapishane gibi ortamlarda kalanları etkilemekte ve hastalık yiyecek ve giysilerle bulaşmamaktadır.
Yapılan araştırmalarda; 2002-2020 yılları arasında 1 milyar insanda yeni enfeksiyon oluşacağı, 150 milyon kişinin hastalanacağı, 36 milyon kişinin öleceği tahmin edilmektedir. Bu araştırmada sağlık çalışanlarının topluma göre 4-10 kat daha fazla risk altında olduğu bildirilmektedir. Sağlık kurumlarında tüberküloz riskinin fazla oluşu, hastalara geç tanı konması, hastanelerin havalandırma sistemlerindeki sorunlar ve izolasyon önlemlerinin yetersizliği ile ilgilidir. Tüberküloz kuşkulu hastaların muayene ve tedavi odaları ayrı olmalıdır. Poliklinik ve acil servislerde izolasyon odaları bulunmalıdır. Bu odalar uygun havalandırma ve UV sistemlerine sahip olmalı ve düzenli olarak denetimi sağlanmalıdır.
Verem tedavisinde kullanılan ilaçlar ücretsiz olarak Verem Savaşı Dispanserlerinden verilmektedir. Tedavi en az 6 ay sürer. İlaçların düzenli kullanılması çok önemlidir. Çünkü tedaviyi yarım bırakan hastalar toplumda hastalığı bulaştırmayı sürdürmektedirler. Hastanın ilaçlarını içtiğinden emin olmak için her doz ilacı bir sağlık personelinin gözetiminde içirtmek en uygun yoldur. Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nün önerdiği bu stratejiye Doğrudan Gözetimli Tedavi Stratejisi (DGTS) denilir.
Dünyada tek etkene bağlı ve tedavisi mümkün olan hastalıklar içinde en çok ölüme yol açan hastalık Verem hastalığıdır. Bu nedenle toplumdaki tüm bireylerin bu konuda duyarlı olması, hastalık bulguları olan kişilerin teşhis için en kısa sürede en yakın Verem Savaş Dispanserlerine başvurması, hastalık tespit edilenlerin de tedavilerini hekim tarafından önerilen şekilde eksiksiz olarak tamamlamaları çok önemlidir.